Procedura zapłodnienia in vitro (IVF) to zaawansowana i najskuteczniejsza metoda leczenia niepłodności. Choć ta medyczna podróż może wydawać się skomplikowana, każdy etap in vitro jest dokładnie zaplanowany i wspierany przez zespół specjalistów. Aby lepiej zrozumieć cały proces IVF, warto poznać jego poszczególne etapy

Metoda in vitro – decyzja o kwalifikacji

Decyzja o przystąpieniu do in vitro rozpoczyna się od szczegółowej diagnostyki pary w klinice leczenia niepłodności. Specjalista ocenia stan zdrowia obojga partnerów, przeprowadza wywiad medyczny oraz zleca badania diagnostyczne. Przeważnie należą do nich badania hormonalne, analiza nasienia, diagnostyka USG w wielu przypadkach również sprawdzenie drożności jajowodów czy badania genetyczne u pary. Jeśli inne metody leczenia zostały już wyczerpane lub nie dają większych szans powodzenia, lekarz kwalifikuje pacjentów do zapłodnienia in vitro i omawia możliwe scenariusze procedury.

Najważniejsze kroki kwalifikacji do zapłodnienia in vitro:

• diagnostyka pod kątem zaburzeń hormonalnych, endometriozy, drożności jajowodów oraz stanów zapalnych u kobiety,
• badanie jakości nasienia
• wykluczenie potencjalnych przeciwwskazań medycznych do procedury in vitro, w tym przeprowadzenie badań wymaganych przed leczeniem metodą IVF, określonych odpowiednimi rozporządzeniami Ministra Zdrowia

Ustalenie schematu stymulacji i monitoring cyklu

Stymulacja hormonalna? Brzmi poważnie, ale zespół specjalistów dba o to, by cały proces był jak najbardziej komfortowy i regularnie monitorowany. Głównym celem stymulacji jest pobudzenie jajników do wytworzenia większej liczby pęcherzyków, co zwiększa szanse na uzyskanie dojrzałych komórek jajowych. Po zakwalifikowaniu do procedury lekarz ustala indywidualny schemat stymulacji hormonalnej – może on bazować m. in. na tzw. protokole długim lub krótkim.

Etapy stymulacji hormonalnej w trakcie procedury in vitro:

• wybór protokołu stymulacji – w zależności od niego, procedura będzie trwała od 2-3 do 6-8 tygodni
• ustalenie schematu podawania leków hormonalnych w postaci zastrzyków,
• monitorowanie reakcji organizmu na stymulację.

Podczas stymulacji przygotowującej bezpośrednio do punkcji, istotne są regularne wizyty w klinice. Zwykle odbywają się co około 2-3 dni. W ich trakcie lekarz za pomocą badania USG i testów hormonalnych kontroluje rozwój pęcherzyków w jajnikach.

Ustalenie terminu punkcji jajników

Na podstawie wyników monitoringu lekarz wyznacza optymalny moment na wykonanie punkcji, czyli zabiegu pobrania płynu pęcherzykowego z jajników, w którym znajdują się komórki jajowe. Zastrzyk kończący ich dojrzewanie (hCG) to ostatni krok przed najważniejszym etapem – pobraniem komórek jajowych. Kluczowe znaczenie ma tutaj precyzyjne określenie czasu podania zastrzyku. Przeważnie zabieg punkcji oocytów ma miejsce około 12 dnia cyklu.

Punkcja jajników – dzień połączenie komórki jajowej i plemnika

Kulminacyjnym punktem procedury in vitro jest dzień punkcji. W określonym terminie partnerzy zjawiają się w klinice, gdzie przez kilka godzin są pod opieką specjalistów. Położna przeprowadza pacjentkę przez wszystkie kroki przygotowania do punkcji, w trakcie której zespół medyczny pobierze komórki jajowe. Zabieg odbywa się w znieczuleniu ogólnym i polega na nakłuciu jajników i pozyskaniu płynu pęcherzykowego za pomocą specjalnej igły.

W tym samym czasie partner oddaje nasienie drogą masturbacji w specjalnie przystosowanym do tego pomieszczeniu. Następnie materiał przekazywany jest przez okienko podawcze do laboratorium, gdzie plemniki zostają odpowiednio przygotowane do procedury zapłodnienia pozaustrojowego.

Po pobraniu komórek od obojga partnerów i ich preparatyce, embriolog zapładnia komórki jajowe, stosując klasyczną metodę IVF lub bardziej zaawansowane techniki zapłodnienia pozaustrojowego, takie jak ICSI czy PICSI.

Ostatni etap in vitro – hodowla zarodków i transfer

Przeważnie kolejnego dnia po punkcji, para otrzymuje informację, ile komórek udało się zapłodnić. Zarodki trafiają do inkubatorów, gdzie pod czujnym okiem embriologów rozwijają się przez kilka dni. Specjaliści oceniają jakość i rozwój zarodków – te które w odpowiednim czasie osiągną stadium blastocysty mają większą szansę na implantację w macicy.

Ostatni etap to transfer zarodka do jamy macicy. W zależności od wyników stymulacji i kondycji endometrium, transfer może odbyć się od razu lub w trybie odroczonym. Transfer w cyklu świeżym, czyli w tym, w trakcie którego odbywała się procedura in vitro, odbywa się zazwyczaj około 5 dni po punkcji. Po transferze para otrzymuje zalecenia medyczne od lekarza, w których oprócz leków, równie ważny jest odpoczynek i pełne wiary oczekiwanie na upragnioną wiadomość – pozytywny test ciążowy.

Podsumowanie – etapy in vitro krok po kroku

Leczenie niepłodności to podróż pełna emocji, w której parze towarzyszy wiedza i wsparcie ekspertów. Pełna wzajemnego zaufania współpraca pacjentów z zespołem medycznym na każdym etapie zwiększa skuteczność in vitro. Pamiętajcie, że każdy krok zbliża Was do celu, którym jest zostanie rodzicami. Warto zaufać nauce i pozwolić sobie na nadzieję.